To Pioppi, or not to Pioppi

Dieethype in het licht van gezondheidsbevordering

INK  Holistic

In het kader van mijn opleiding tot Leefstijlcoach ben ik gevraagd een blog te schrijven over een populair dieet. Laat nou net dat, zeg maar, niet echt mijn ding zijn. Ik ben namelijk niet zo’n voorstander van het bewust uitsluiten van voedingsstoffen/-middelen (zonder directe medische noodzaak). In het algemeen houd ik me aan de voedingsrichtlijnen zoals opgesteld door de Gezondheidsraad, welke vertaald zijn naar de Schijf van Vijf

Holistische visie en het belang van structurele gedragsverandering

Daarbij geloof ik in het belang van een algehele en structurele leefstijlverandering als het om gezondheidsbevordering gaat. Als leefstijlprofessional (i.o.) begeleid ik mensen bij het nemen van eigen regie over hun gezondheid en welzijn, zodat ze een leven kunnen leiden waar ze zich goed bij voelen. Hierbij gebruik ik Positieve Gezondheid (Machteld Huber) als uitgangspunt. Dit is een holistische kijk op het begrip gezondheid, waarmee je bijdraagt aan het vermogen van mensen om met fysieke, emotionele en sociale uitdagingen in het leven om te gaan.

PosGez

Hoewel ik zeker advies uitbreng over onderwerpen als voeding, beweging, ontspanning en zingeving, begeef ik mij in deze niet op microniveau. Dat laat ik graag over aan de desbetreffende specialist (diëtist, fysiotherapeut, sportcoach). Ik zie het — temeer vanuit mijn achtergrond als psychologe — als mijn voornaamste taak om mensen te motiveren tot een structurele gedragsverandering richting een gezonde(re) leefstijl.

Verwarring omtrent gezond & gezondheid 

Maar wat is nou gezond? En gezondheid? Is dit hetzelfde? Vragen waar ik regelmatig zelf mee worstel, juist nu ik me meer en meer in de materie aan het verdiepen ben.shopify-theme-confusion_1600xZeker op het gebied van voeding zijn de hypes, do’s en don’ts nauwelijks bij te houden. Een greep uit de headlines in mijn mailbox:

  • Zijn al die populaire melkvervangers wel zo gezond als ze claimen te zijn?
  • Het ketogeen dieet: hoop of hype?
  • WHO trekt steun aan EAT-dieet in
  • DSM investeert in gepersonaliseerde voeding 
  • Weer een school die pindakaas weert … 
  • Planbureau: verandering eetcultuur nodig voor verduurzaming voedselketen

Ik kan het me daarom al hélemaal voorstellen dat je als niet-professional door de bomen (lees: nieuwsberichten, blogs, dieetrages, etc.) het bos niet meer ziet.

Eerlijk gezegd geloof ik ook niet — ondanks verwoede pogingen — dat er een eenduidig, gestandaardiseerd antwoord bestaat op de vraag wat nou gezond is. Ik geloof dat gezondheid, zeker in de zin van overall welbevinden, voor een groot deel iets persoonlijks is. Waarin ik echter wel stellig geloof, je mag het suf vinden, zijn de volgende basisprincipes:

Gerelateerde afbeelding

  • Leg je te luister: je weet vaak zelf wat het beste voor je is, wat je nodig hebt. We zijn zo druk met anderen/ andere dingen dat zelfzorg er bij inschiet. Juist dit is zo’n belangrijke voorwaarde voor al het andere wat je mogelijk wilt aanpakken in je leefstijl
  • Houd je koppie erbij: een flinke portie G(ezond) B(oeren) V(erstand)
  • Blijf in contact …: met je eigen lichaam zodat je kunt voelen wat het nodig heeft, met anderen en met de natuur 
  • … en in balans: body & mind, werk & privé, gevarieerd eten, vooral gezond, maar je mag ook echt nog steeds genieten (deze twee kunnen gelukkig overigens best samengaan, in tegenstelling tot wat veel mensen denken)
  • Zoek het nabij: blijf dichtbij jezelf, eet lokaal, vers voedsel (van het seizoen)

Blue Zones, Mediterraans dieet & de Pioppi-hype

Tijdens mijn persoonlijke struintocht naar inzichten rondom de vraag “wat is nou gezond(heid)”, ben ik geïntrigeerd geraakt door concepten als Blue Zones (zie ook mijn vorige blog) en het Mediterraans dieet. Ik stuitte daarbij ook regelmatig op het zogenaamde Pioppi-dieet. Om toch aan mijn studieopdracht te voldoen, besloot ik uit te zoeken of dit dan wellicht het eerste dieet is waar ik stiekem toch een beetje achter kan staan? Hieronder neem ik alle drie wat verder onder de loep.  

B L U E   Z O N E S

Er zijn een aantal plekken in de wereld waar mensen gemiddeld ouder worden dan in de rest van de wereld. Die plekken worden de Blue Zones genoemd.

Afbeeldingsresultaat voor blue zones

ART.BLZ_BrandBook.Power9_.A.1Het zijn meestal vrij afgelegen plaatsen, waar de inwoners nog een traditioneel en rustig leven leiden. Het concept van de Blauwe Zones komt voort uit het demografische werk van Gianni Pes & Michel Poulain, zoals uiteen gezet in the Journal of Experimental Gerontology en sluit voor een groot deel prachtig aan bij mijn persoonlijke, holistische visie op een gezonde leefstijl.

M E D I T E R R A A N S  D I E E T

Dit wordt vaak genoemd als het gaat om gezond oud worden. Twee gebieden van de Blue Zones vallen in dit kader extra op. Sardinië (Italië) en Ikaria (Griekenland). De manier van eten blijkt een belangrijke oorzaak van hun goede gezondheid.

17

Het betreft eerder een levensstijl en een manier van eten dan een dieet. De bevolking van Italië eet anders dan die van Griekenland (en dit geldt voor meer landen rond de Middellandse Zee). Overall eet men veel groente & fruit, gezonde vetten, minder (rood) vlees en brood, maar de manier van eten in zijn geheel varieert onderling. Elke keuken gebruikt andere producten. Een andere overeenkomst is overigens dat de producten lokaal, vers en van hoge kwaliteit zijn. Traditiegetrouw hechten deze bevolkingsgroepen zeer aan het samen eten met familie & vrienden. 

P I O P P I 

Eén van de laatste dieethypes en vernoemd naar het plaatsje Pioppi*, Italië. Dit is officieel geen Blue Zone en hoewel het schurkt aan de criteria van een Mediterraans dieet, is het dit niet. Onder andere door het vermijden van alle graanproducten en het toevoegen van producten als kokosolie.

In tegenstelling tot het Mediterraanse dieet, wat meer een voedingspatroon is, worden hier dus wel bewust voedingsstoffen/-middelen uitgesloten. Hoewel ik hier — zoals gezegd — geen voorstander van ben, is het vooralsnog het enige dieet wat me heeft weten te boeien, vanwege de gemeende link met het Mediterraanse dieet.

Afbeeldingsresultaat voor pioppi dieet

Pioppi is een koolhydraatarm dieet, waardoor je relatief veel energie haalt uit eiwitten en vet. Dit heeft zowel voor- als nadelen.

Het voordeel, volgens voedingsexpert dr. ir. Astrid Postma-Smeets van het Voedingscentrum, is dat deze diëten rijk zijn aan eiwitten. Hierdoor behoud je het grootste deel van je spiermassa, ondanks dat je afvalt. 

Er is wel wetenschappelijk onderzoek gedaan naar het traditionele Mediterrane voedingspatroon uit de jaren 50 en 60, dat veel fruit, groente, vis en olijfolie bevat en aangevuld wordt met rijst, pasta, peulvruchten en wat vlees, kaas of ei. Hiervan is aangetoond dat dit het risico op coronaire hartziekten en beroerte verkleint. Maar het traditionele Mediterrane voedingspatroon is niet koolhydraatarm, zoals het Pioppi dieet. Het Mediterrane voedingspatroon kun je dus niet zomaar vertalen naar het Pioppi dieet.” — Voedingsexpert dr. ir. Astrid Postma-Smeets, Voedingscentrum.

Een nadeel is volgens haar dat je bij veel koolhydraatarme diëten vaak veel (verzadigd) vet en te weinig gezonde voedingsvezels binnenkrijgt. Veel producten die je tijdens het dieet geadviseerd of afgeraden worden zijn, zo zegt Postma-Smeets, in strijd met het advies opgesteld door de Gezondheidsraad om het risico op diabetes type 2 en hartaandoeningen te verminderen.

Huib Stam, journalist rond voeding & voedsel op Foodlog, brengt nog een ander twistpunt aan het licht. Een belangrijke poot onder het dieet is het verbod op suiker. Een paar weken geen suiker eten kan inderdaad kilootjes schelen, maar wat beweerd wordt over suiker en fructose is goeddeels kletskoek, meent Stam.

Het Pioppi-dieet claimt dat je binnen 21 dagen van je suikerverslaving af. Dat is knap, want suikerverslaving bestaat strikt genomen niet — Huib Stam, journalist rond voeding & voedsel op Foodlog

Hakocobana!

Inmiddels heb ik al best veel gelezen over de drie onderwerpen; verschillende bronnen, van populistisch tot wetenschappelijk, en vanuit verschillende invalshoeken.

Uiteraard zijn voor alle drie voors en tegens te noemen. Maar onder de streep is voor mij de balans toch duidelijk doorgeslagen richting de (bewezen) gezondheidsbenefits van met name het Blue Zone-concept en daarbinnen ook het Mediterrane voedingspatroon. Dit betekent dus helaas dat ook het Pioppi-dieet me niet 100% overtuigd heeft.

Hoewel … Is dit wel helaas? Eigenlijk is hierdoor mijn visie zoals aan het begin van dit blog uiteengezet, alleen maar bevestigd. Mensen in de Blue Zones leven niet alleen lang en tevreden vanwege hun voedingspatroon, ook dingen als sociale interactie en een reden om uit bed te komen spelen hierbij een grote rol. En het Mediterraanse voedingspatroon, vermomd als dieet, bevat ook kenmerken van een bredere way of living, onder andere door de sterke familietraditie.

Het Pioppi-dieet en/ of voordelige elementen eruit zijn uiteraard prima in te passen binnen jouw persoonlijke leefstijlplan. Nogmaals: niets zo persoonlijk als je gezondheid.

Ik zeg: Hakocobana! Klinkt niet alleen heerlijk exotisch, maar helpt je te herinneren aan je hart, je koppie, contact, balans & nabijheid. 

* Geestig weetje: Ancel Keyes, de eerste wetenschapper die het Mediterrane dieet koppelde aan gezondheidsvoordelen, woonde 30 jaar in Pioppi. Hij legde hier de basis voor de huidige voedingspiramide. Keys was ook de belangrijkste man achter de cholesterolhypothese, de opvatting dat verzadigd vet hartziekten veroorzaakt. En laat Malhotra - de bedenker van het Pioppi-dieet -- nou net één van de ferventste bestrijders van die hypothese zijn.  

Advertenties

Een gedachte over “To Pioppi, or not to Pioppi

Reacties zijn gesloten.